Facts and Values Groenblauwe Daken

Hieronder vindt u de lijst van bronnen van de factsheet ‘Facts & Values Groenblauwe daken’ die is uitgegeven door het werkspoor Facts and Values van de Green Deal Groene Daken.

Download factsheet           Download Infographic

 

Naast algemene websites en rapporten vindt u de gebruikte bron per dakprestatie uit bovenstaande infographic.

Algemene publicaties over dakprestaties

Websites / portals

Rapporten

Bronnen per soort dakprestatie uit de infographic

  Technisch en financieel

 

  Energie

Verkoeling en besparen

  • binnen tot 4 °C koeler
    Afhankelijk van de isolatie van het dak zelf, kan de verkoeling onder het dak op warme daken zo’n 4 °C schelen. Deze verkoeling ontstaat doordat de beplanting water verdampt en hiervoor warmte ‘onttrekt’ van het dak. Op oudere daken (constructie van voor circa 1987) kan dit tot 75% besparing op energie voor een airco schelen. Kortom: wil je iets doen tegen warmte binnen bij een hittegolf? Leg een groen dak aan!
    bron: Technische eigenschappen van groene daken en gevels, N. Damen e.a., (2012)
  • 75% energiebesparing voor airco
    Zie toelichting hierboven wat betreft besparen op koelen. Op oudere daken isoleren groen daken ook tegen koude, waardoor er minder energie nodig is om te verwarmen in de winter (bouwjaar van voor 1987).
    bron: Technische eigenschappen van groene daken en gevels, N. Damen e.a., (2012)
  • buiten tot 2 °C koeler
    Ook de omgeving warmt minder op met groene daken. Door de verdamping, en omdat er minder warmte van de zon wordt vastgehouden dan met een zwart dak. Als de helft van de daken groen is, dan wordt het urban heat island effect verminder met 2 °C.
    bron: Green Roofs as Urban Ecosystems: Ecological Structures, Functions, and Services, E. Oberndorfer e.a., BioScience (2007)

Energie opbrengst

  • 6% meer energie
    Zonnepanelen leveren per jaar 6% meer energie op in combinatie met groen en blauw. Ze functioneren optimaal bij een temperatuur van 25 °C. Op een zwart dak kan op warme zonnige dagen de temperatuur oplopen tot 80 °C, waardoor het rendement terugloopt. Zolang de planten op het groenblauwe dak kunnen verdampen, is wordt het door de verdamping op een groen dak niet warmer dan 35 °C.
    bron: Interaction between PV-systems and extensive green roofs, M. Köhler e.a. (2007), p 14
    bron: samenvattend paper uit 2016 met vergelijking van meerdere onderzoeken
  • bonus: meer biodiversiteit onder zonnepanelen
    Door de zonnepanelen ontstaan er plekken met schaduw en luwtes. Deze diversiteit aan microklimaten op het dak zorgt voor variatie in planten en trekt vlinders, bijen en andere insecten aan.
    bron: Interaction between PV-systems and extensive green roofs, M. Köhler e.a. (2007), p 14

 

  Water

Water bergen

  • 60 – 150 mm bui, ofwel 60 – 150 liter water per m2 water bergen
    Deze bergingscapaciteit is te realiseren met een groenblauw dak, boven 100 liter water per m2 met name bij nieuwbouw
    bron: Waterbergend vermogen, SBRCURnet

Water verdampen

  • 45 tot 70% neerslag verdampt
    De planten op het dak verdampen de neerslag. Dit geeft verkoeling binnen en buiten, en zorgt dat er minder water van het dak afstroomt.
    bron: Groene daken nader beschouwd, K. Broks, e.a., STOWA en RIONED (2015) 
  • € 5,- per m2 besparen op zuivering in 40 jaar
    Elke m3 regenwater dat op het dak valt en daar verdampt (gemiddeld 50%), spaart € 0,25 aan zuiveringskosten uit bij de waterzuivering ofwel € 5,- per m2 in 40 jaar.
    bron: Handboek Milieuprijzen: Methodische onderbouwing van kengetallen gebruikt voor waardering van emissies en milieu-impacts. CE Delft, (2017)
    bron: Symbaal zuivering, STOWA, 2013-10
  • tot 50% minder riooloverstortvolume
    Wanneer alle daken groen zijn in een wijk, is deze reductie te realiseren. Ook als het alleen om sedumdaken gaat. De hoeveelheid overstortvolume is wellicht nog minder wanneer meer bergingscapaciteit gerealiseerd wordt, zoals met een groenblauw dak.
    bron: Hoe blauw zijn groene daken?, K. Broks e.a., H2O (2015)
  • anticipeer op neerslag, droogte of hitte met micro-watermanagementsysteem
    Met een micro-watermanagementsysteem kun je een dak (op afstand) vertraagd laten leeglopen in 24 tot 48 uur of bijvoorbeeld een dag voordat er hevige regenval wordt verwacht

Water gebruiken

  • water opslaan voor tuin of toilet
    Het aandeel regenwater dat niet verdampt, kan worden opgeslagen voor gebruik op het dak bij droogte, of in tuin of toiletspoeling. Als je op jaarbasis (850 mm neerslag) alle dakafvoer van een sedumdak (45% neerslag verdampt) van 30 m2 opvangt, kun je circa 2.100 keer het toilet doorspoelen. Uitgaande van 6 liter per spoeling. In de zomer zal af en toe, afhankelijk van droogte, een tekort ontstaan, en is aanvullend kraanwater nodig. Een gemiddeld gezin spoelt zo’n 16 keer per dag het toilet door, wat betekent dat zij 130 dagen per jaar met regenwater het toilet kunnen doorspoelen.
    Rainproof toont de mogelijkheden en systemen

 

  Biodiversiteit

  • tot 2 kilo groenten en fruit per m2
    Op een groen dak kan tot 2 kilo groenten en fruit per m2 per jaar worden geteelt.bron: Rooftop Impact Model, Rovers e.a. (2016)
  • bed & breakfast voor vlinders, bijen en vogels
    Vlinders, bijen en andere insecten vinden met inheemse planten meer voedsel. Deze insecten trekken weer vogels en vleermuizen aan. Kijk ook in de handreiking natuurdaken voor tips rond plantenkeuze en het bieden van nestgelegenheid (vanaf 28 september beschikbaar).
    bron: Stadsnatuur maken, J. Vink e.a. (2017) p162-163
    bron: Rotterdam groen van boven, (2009) pagina 25
  • leefgebied als compensatie voor bouwprojecten
    bron: Handreiking natuurdaken, W. Van Heerewaarden (2018), verwacht vanaf 28 september 2018
  • bijdrage regionaal ecologisch netwerk
    Door maatwerk een natuurdak in te richten voor kwetsbare soorten (insecten, vogels en amfibieën) en aan te sluiten bij de ecologische kwaliteiten van het lokaal ecosysteem
    bron: Handreiking natuurdaken, W. Van Heerewaarden (2018), verwacht vanaf 28 september 2018

 

  Gezondheid

Geluid

Welzijn

  • 40 seconden kijken verbetert concentratie
    Een studie met 40 seconden kijk-pauze op een groen dak versus een zwart dak laat zien dat degenen die op het groene dak uitkeken minder fouten maakten bij hun computertaak.
    bron: 40-second green roof views sustain attention, Lee e.a. (2015)
  • meer gebruiksruimte
    Er ontstaat meer sociale samenhang vanaf 1% meer groenoppervlak in de buurt. Zo zien we dat er op het dak van een bedrijfsverzamelgebouw een tuincommissie ontstaat, en dat kinderen samen spelen en leren op een dakpark.
    bron: Niet bij rood alleen; Buurtgroen en sociale cohesie, nr. 2070, Alterra, (2010)
  • tot 30% minder pijnstillers
    Patiënten gebruiken tot 30% minder pijnstillers in een groenere omgeving.
    bron: Natuur en Gezondheid,Gezondheidsraad, (2004)
  • 1 dag eerder uit ziekenhuis
    Patiënten verblijven gemiddeld 1 dag korter in het ziekenhuis bij uitzicht op groen (dak).
  • bron: Natuur en Gezondheid,Gezondheidsraad, (2004)

Luchtzuiverend

  • 200 gr fijnstof afvangen per m2
  • De beplanting filtert het fijn stof. Dit effect is met name groot bij grasdaken of natuurdaken. Maar ook een sedumdak geeft enige filtering. Er zijn daksystemen in ontwikkeling waarbij de beplanting ook een rol speelt in het filteren van de binnenlucht.
    bron: Green roofs and living walls, M. Trepanier, e.a., Chronica Horticulturae, 2009. 49(2): p. 5-7

 

Sustainable Development Goals

  • draagt bij aan de Sustainable Development Goals
    Gezien al de bovengenoemde voordelen, bieden groene daken een integraal duurzame oplossing voor Gezondheid & welzijn (SDG 3), Duurzame steden (SDG 11), Klimaat (SDG 13) en Leven op land (SDG 15). Door samen met betrokken stakeholders de voordelen te verzilveren ontstaat nieuwe Partnerships (SDG 17).
    bron: United Nations Sustainable Development Goals

Groene daken voor wateropgave binnen klimaatadaptatie

  • Ze houden regenwater vast (waterberging) en zorgen voor verdamping. Hierdoor komt er minder water in het riool en bij de afvalwaterzuivering bij een gemengd rioolstelsel. Gemiddeld valt er zo’n 850 mm regen per jaar.
  • Ze verminderen de piek in het riool bij een stortbui. Deze vertraagde afvoer zorgt voor spreiding van waterafvoer naar het riool, en vermindert wateroverlast op straat. Het aantal stortbuien van 60 – 120 mm per uur neemt jaarlijks toe.
  • Vanwege de vermindering van afvoerpieken in het riool, is er ook minder kans op riooloverstort. Hierdoor blijft het oppervlaktewater schoner, wat gezonder is voor planten, dieren en mensen, en kosten bespaart. Zonder groene daken komt 5,5% via de overstort in het oppervlaktewater. Met groene daken is dit 2,2% van de jaarlijkse hoeveelheid regen.

De mate waarin groene daken water bergen, verdampen en vertragen hangt af van hun ontwerp. Zoals de hoogte van de substraatlaag, de beplanting en of er een extra water- drainagelaag is al dan niet met watermanagementsysteem.

Kosten en waterwinst van 4 typen groene daken

bronnen:

 

Deze factsheet is samengesteld door Green Deal Groene Daken partners: gemeente Rotterdam, Nelen & Schuurmans, Van der Tol en Vereniging Bouwwerkbegroeners in samenwerking met STOWA / COP Meten en Monitoren Groenblauwe Daken.

Aan deze factsheet kunnen geen rechten worden ontleend.
© Green Deal Groene Daken, 2018